Ostatnie pytania

Buty na brzegu Dunaju to pomnik wzniesiony 16 kwietnia 2005 roku w Budapeszcie na Węgrzech. Pomysłodawcą pomnika jest reżyser Can Togay, który wraz z rzeźbiarzem Gyulą Pauerem stworzył go na wschodnim brzegu Dunaju, aby uczcić pamięć tysięcy osób zamordowanych. Większość morderstw na brzegu Dunaju miała miejsce w grudniu 1944 i styczniu 1945 roku, kiedy członkowie węgierskiej policji Strzałokrzyżowców („Nyilas”) zabrali około 20 000 Żydów z nowo utworzonego getta w Budapeszcie i rozstrzelali ich nad brzegiem rzeki.

Henry Bessemer to twórca pierwszej przemysłowej metody otrzymywania stali. Richard Arkwright to wynalazca udoskonalonego krosna tkackiego. Edmund Cartwright opatentował maszynę do wytwarzania przędzy czesankowej. Wszyscy byli pionierami rewolucji przemysłowej w Wielkiej Brytanii.

Fryderyk Chopin nigdy nie napisał żadnej opery, ale istnieje opera „Chopin” włoskiego kompozytora Giacomo Orefice, który oparł ją na faktach z życia polskiego mistrza, muzyka to w całości zorkiestrowane przez Oreficego utwory Chopina.

Jean-Claude Van Damme zadebiutował jako reżyser filmem przygodowym "Quest" (1996), w którym zagrał obok Rogera Moore'a; był to jego jedyny film, który samodzielnie reżyserował, choć często był też współtwórcą scenariuszy do swoich filmów. Szczegóły: "The Quest" (1996) – W tym filmie akcji Van Damme wcielił się w rolę byłego żołnierza, który wyrusza na dalekie Wschody, aby wziąć udział w sekretnym turnieju sztuk walki.

Heket, Hekat (egip. Ḥḳt, Ḥqt; dosł. „Żaba”) to w mitologii egipskiej bogini narodzin i opiekunka kobiet rodzących. Jako bogini płodności, kojarzona wprost z ostatnimi etapami wylewów Nilu, a więc z kiełkowaniem zboża, została utożsamiona z ostatnimi etapami porodu. Amulety w kształcie żab symbolizujące Heket były prawdopodobnie noszone przez kobiety podczas porodu, aby zapewnić łatwy poród.

Papa Westray i Westray to dwie z wysp Orkadzkich w Szkocji w Wielkiej Brytani. Samoloty Britten-Norman Islander obsługiwane przez Loganair latają z lotniska Papa Westray do Westray, North Ronaldsay i Kirkwall; przelot z Papa Westray do Westray jest najkrótszym regularnym lotem na świecie, trwającym około 2 minut.

Ojciec Brown jest fikcyjnym księdzem rzymskokatolickim i detektywem amatorem . Występuje w 53 opowiadaniach angielskiego autora G.K. Chestertona, opublikowanych w latach 1910–1936. Chociaż sam Chesterton uważał je za ulotne, opowieści o Ojcu Brownie stały się jego najbardziej popularnymi dziełami, pozostając klasyką literatury detektywistycznej aż do XXI wieku. Serial literacki był wielokrotnie adaptowany na potrzeby telewizji.

Władysław Starewicz (1882 - 1965) to filmowiec narodowości polskiej, tworzący na Litwie, w Rosji i we Francji, twórca i pionier filmów animowanych, twórca pierwszego w historii filmu lalkowego, który wszedł do dystrybucji kinowej. Jego kariera reżyserska zaczęła się w 1912 w Moskwie. „Piękna Lukanida”, pierwszy w historii film lalkowy przyniósł młodemu twórcy rozgłos. Starewicz otrzymał złoty medal im. Hugona Rizenfelda za najlepszy i najbardziej nowatorski, nie amerykański film animowany wyświetlany w USA. Doskonalił ciągle swoją technikę filmową. Pracował nad nowoczesną konstrukcją lalki.

Powieść o lisie (fr. Roman de Renart) to starofrancuski cykl wierszowanych utworów o lisie-złoczyńcy Renarcie. Pierwotna Powieść o lisie powstawała we Francji w XII i XIII wieku jako dzieło wielu autorów. Najbardziej znaną niemiecką adaptacją Powieści o lisie jest poemat Reineke Fuchs autorstwa Johanna Wolfganga von Goethego, napisany w 1793 roku. Utwór Goethego przyswoił literaturze polskiej Leopold Staff, który przełożył go pod tytułem Lis Przechera. Nawiązania do Powieści o lisie znajdują się także w Sadze o wiedźminie Andrzeja Sapkowskiego.

Traboules to przejścia dla pieszych, które umożliwiają przejście z jednej ulicy na drugą, czasami przez podwórka, tunele, a czasami na różnych poziomach. Najbardziej znane znajdują się w Lyonie. W tym mieście jest ich około 500. Traboules wielokrotnie odgrywały ważną rolę jako kryjówka i droga ucieczki dla ruchu oporu mieszkańców Lyonu, np. podczas powstania tkaczy jedwabiu oraz dla ruchu oporu w czasie II wojny światowej. Obecnie około czterdzieści z nich jest dostępny do zwiedzania.

Chorreador to urządzenie do parzenia kawy używane w Kostaryce, w którym gorąca woda przepływa przez zmieloną kawę znajdującą się w filtrze z materiału umieszczonym na drewnianej podstawce, a następnie spływa do pojemnika. odegrała kluczową rolę w historii Kostaryki i nadal ma duże znaczenie dla gospodarki kraju. Przez kilka dekad była numerem jeden wśród towarów eksportowych. Ziarna kawy z Kostaryki uważane są za jedne z najlepszych na świecie. Uważa się, że Tarrazú produkuje najbardziej pożądane ziarna kawy w Kostaryce.

Cerbera odollam to gatunek drzewa z rodziny toinowatych, powszechnie znany jako drzewo samobójstwa lub pong-pong. Rodzi owoc znany jako othalanga, którego nasiona zawierają silną truciznę zwaną cerberyną. Historycznie był używany w próbach "sądu Bożego", szczególnie na Madagaskarze, gdzie powodował tysiące zgonów rocznie, i nadal jest używany w celach samobójczych, szczególnie w Kerali w Indiach. Cerberyna, trujący związek zawarty w pestkach Cerbera odollam, jest glikozydem nasercowym i jako taki blokuje ATP-azę sodowo-potasową serca. Jedna pestka zawiera śmiertelną dawkę toksyny.

Położona na południu Wyżyny Brazylijskiej Kurytyba została założona w 1654 roku. W XIX i początku XX wieku następował jej szybszy rozwój wskutek osadnictwa z Europy (głównie włoskiego, niemieckiego, a także polskiego). Miasto jest głównym ośrodkiem skupiającym Polonię w Brazylii (prasa polskojęzyczna, szkolnictwo, instytucje społeczne, kulturalne i religijne), w znacznej mierze zasymilowaną. Według różnych źródeł miasto zamieszkuje od 87 do 300 tys. osób polskiego pochodzenia.

Kamień z Rosetty to szara, granodiorytowa płyta. Tekst zapisany greką został szybko odczytany przez filologów. Był to ten sam tekst, który został zapisany w trzech wersjach i dwóch językach, aby był zrozumiały zarówno przez rodowitych Egipcjan, jak i przez Greków. Jego treść stanowi dekret wydany 27 marca roku 196 p.n.e. przez kapłanów egipskich w Memfis dla uczczenia faraona Ptolemeusza V z okazji pierwszej rocznicy koronacji.

Mizofonia (z gr. misos „nienawiść”, phone „dźwięk”), inaczej SSSS (ang. selective sound sensitivity syndrome) to jeden z rodzajów nadwrażliwości na dźwięki. Chory na mizofonię doznaje silnie negatywnej emocjonalnej reakcji w odpowiedzi na określone odgłosy, szczególnie te wydawane przez innych ludzi, jak np.: głośny oddech, chrapanie, mlaskanie, pociąganie nosem, chrząkanie itp.

Da Hong Pao („duża czerwona szata”) to herbata skalna Wuyi uprawiana na stromych klifach gór Wuyi w prowincji Fujian w Chinach. Jest to półfermentowana, ciemna herbata oolong. Do dziś zachowało się tylko sześć roślin-matek, liczących ponad 350 lat. Pierwsze i drugie liście Da Hong Pao, najmocniejszej i najsłodszej herbaty, są sprzedawane na rynku prywatnym na całym świecie jako najdroższa herbata. Przy cenie kilku tysięcy dolarów za uncję Da Hong Pao jest wielokrotnie cenniejsza niż złoto. Hong Pao może kosztować nawet 982 252 euro za kilogram.

Naturalny reaktor jądrowy to złoże rud uranowych, w którym w sposób naturalny doszło do łańcuchowej reakcji jądrowej. Znane są dwa złoża uranu, w których potwierdzono istnienie naturalnych reaktorów jądrowych: w Oklo i Bangombé w Gabonie. Wykryto w nich wiele stref będących w przeszłości miejscem łańcuchowych reakcji jądrowych. Analiza stężeń izotopów promieniotwórczych wskazuje, że reakcje jądrowe zachodzące w złożach uranu przebiegały w podobny sposób jak w reaktorach zbudowanych przez człowieka.

W tradycyjnej kulturze albańskiej Gjakmarrja (dosł. „branie krwi") lub hakmarrja („zemsta”) to społeczny obowiązek zabicia przestępcy lub członka jego rodziny w celu ratowania honoru. Jedną z zasad gjakmarrja było przysłowie, że „krew się nie starzeje”, więc zemsta mogła być wykonana nawet po kilkudziesięciu latach. Dokonana zemsta rodowa rodziła kolejną, co skutkowało wielopokoleniowymi często łańcuchami zabójstw. To prawa zwyczajowego w szczątkowej formie odrodziło się w latach 90. XX w. (w tym zasada zemsty krwawej).

Banderia Prutenorum – to rękopis w języku łacińskim pochodzący z 1448, autorstwa Jana Długosza, zawierający ilustracje i opisy 56 chorągwi krzyżackich. Banderia Prutenorum była pierwszym i jedynym wykonanym w średniowieczu, bez mała kompletnym zestawieniem chorągwi całej armii, a zarazem pierwszym dziełem historycznym Jana Długosza.

Przesilenie zimowe - na półkuli północnej jest to przesilenie grudniowe (21/22 grudnia), na półkuli południowej przesilenie czerwcowe (20/21 czerwca). Koročun było przedchrześcijańskim świętem słowiańskim. Obchodzono je około 20/21 grudnia. Noc Jalda to święto przypadające w noc przesilenia zimowego na półkuli północnej, obchodzone głównie w Iranie. Święto Dongzhi to chińskie święto obchodzone między 21 a 23 grudnia. Inti Raymi było najważniejszym świętem religijnym i państwowym Imperium Inków - uroczystość zimowego przesilenia, obchodzone corocznie 24 czerwca z okazji powrotu Słońca.